خبرگزاری شبستان

چهارشنبه ۲۴ مهر ۱۳۹۸

الأربعاء ١٦ صفر ١٤٤١

Wednesday, October 16, 2019

اللَّهُم کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَةِ بنِ الحَسَن، صَلَواتُکَ علَیه و علی آبائِه، فِی هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِی کُلِّ سَاعَه، وَلِیّاً وَ حَافِظاً و قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْنا، حَتَّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعا وَ تُمَتعَهُ فیها طَویلا" - خدایا، ولىّ‏ ات، حضرت حجّت بن الحسن، که درود تو بر او و بر پدرانش باد؛ در این لحظه و در تمام لحظات سرپرست و نگاهدار و راهبر و یارى گر و راهنما و دیدبان باش، تا او را به صورتى که خوشایند اوست، ساکن زمین گردانیده و مدّت زمان طولانى در آن بهره مند سازی

سرویس : مهدویت و غدیر - پرسش های مهدوی زمان :   ۱۳۹۴/۷/۲ - ۱۰:۰۷ شناسه خبر : ۴۸۸۳۹۵
پرسش مهدوی. . .
چرا نماز عيد و جمعه در عصر غيبت امام زمان(ع) واجب نيست؟
خبرگزاری شبستان: نماز عید فطر و قربان و جمعه در زمان حضور امام معصوم(ع) واجب است و باید با جماعت خوانده شود ولی چرا در زمان غیب امام عصر(ع) واجب نیست؟

خبرگزاری شبستان: نماز عید فطر و قربان در زمان حضور امام معصوم(ع) واجب است و باید با جماعت خوانده شود و در زمان ما که امام زمان(ع) غائب است، مستحب است و می‌شود آن را با جماعت یا فرادی خواند. سوال اینجاست که چرا نماز عيد فطر، قربان و جمعه در زمان غيبت امام معصوم(ع) واجب نيست؟

پاسخ در دو بخش ارائه مي شود:

 

بخش اول :حكمت حكم:

1) براساس آيات و روايات، نمازجمعه و عيدين از جايگاه رفيعي برخوردار است. به نحوي كه خداوند متعال و ائمه معصومين(ع) آثار و بركات قابل ملاحظه و عظيم را براي ان ذكركرده است به عنوان مثال، از نماز جمعه به عنوان حج مساكين ياد شده(1) وعده به توجه فرشتگان و برآورده شدن حاجات آنان داده(2) مرگ در راه نماز جمعه را شهادت دانسته(3)، ثواب يك حج و يك عمره را براي آن منظور نموده(4)، آن را كفاره گناهان قرار داده (5)، از آن به عنوان عامل افزايش حسنات و محو سيئات ياد كرده(6)، آزادي از آتش جهنم را وعده داده(7)قرب و نزديكي خود را براي مصلين جمعه وعده داده(8) و ده ها پاداش ديگر براي آن عنوان داشته و از طرف ديگر ترك كنندگان نماز جمعه را به عذاب و هلاكت و ...(9) وعده داده است.

همه اين وعده و وعيدها حكايت از اهميت و لزوم نماز جمعه دارد. به خاطر همين آثار، حكم اولي آن وجوب است. لكن جاي اين تامل و پرسش در ذهن مومنان عصر غيبت مي ماند كه چرا اين حكم الهي با اين همه اهميت و سفارش براي او واجب نشده تا انگيزه شديدتري بر حضور در نماز جمعه داشته باشد و از مصالح آن بهره مند گردد؟ چه مانعي و چه نقصي باعث شده تا وجوب نماز جمعه كه توفيقي الهي و نشانه رويكرد خداوند به بنده است، از او برداشته شود؟!

اين سئوالات همگي روزنه اي است بر فلسفه غيبت و انتظار. تامل در اين مطلب كه امام(ع) ستون و محور اصلي اين عبادت اجتماعي است و غيبت ايشان مصيبت عظمي براي مومنان است. بر مومنان است تا با فراهم آوردن زمينه هاي حضور، خود را لايق بخش عظيمي از عبادات كه مشروط به حضور امام عصر(عج) است، گردانند.

2)حكمت ديگري كه براي وجوب نماز جمعه و عيدين در زمان حضور مي توان عنوان كرد، پشتيباني عميق و موثر از دولت كريمه زمان حضور است. به اين توضيح كه: با توجه به عدم وجوب نماز جمعه و عيدين، بسياري از مسلمانان در اين نماز شركت نمي كنند. حال در نظر بگيريد كه امام زمان(ع) ظهور كنند. در زمان ظهور و خصوصا در ابتداي آن پيشبرد اهداف قيام حضرت نيازمند همراهي و پشتيباني مسلمانان جهان است؛ در اين شرايط و با وجود آنكه بيش از 1200 سال است نماز جمعه و عيدين واجب نبوده و در بسياري ازمنه و كشورها اصلا اقامه نمي شود، تصور كنيد در ابتداي ظهور حضرت يك قانون و حكم جديد(مبني بر وجوب نماز جمعه) آمده و متعاقب آن در اولين جمعه ظهور حضرت حجت و هر هفته بيش از يك ميليارد مسلمان در نماز جمعه سراسر جهان حاضر شوند! در چنين شرائطي ان شاءالله همگي خواهيم ديد چه وحدت و انسجامي بر نفوس مسلمين جهان سايه خواهدداشت و چه تاثير و وحشتي از اين حضور در دل دشمنان اسلام افكنده خواهد شد.

3. شايد يكي ازحكمت هايي استحباب نماز جمعه و نمازعيد فطر و قربان در زمان غيبت، تخفيف و سهل گيري براي مومنان باشد و مي توان آن را از احكام امتناني اسلام برشمرد.

به هرصورت احكام و معارف الهي مبتني بر مصالح و مفاسد واقعي است كه امكان دارد دانش بشر ناتوان از كشف آن باشد.

 

بخش دوم دليل و علت حكم

نماز جمعه:

نماز جمعه با حصول شرائط آن به دليل آيه 9 سوره جمعه واجب است."يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا إِذا نُودِيَ لِلصَّلاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلى‏ ذِكْرِ اللَّهِ وَ ذَرُوا الْبَيْعَ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ؛اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد، چون نداى نماز روز جمعه دردهند، به نماز بشتابيد و داد و ستد را رها كنيد. اگر دانا باشيد، اين كار برايتان بهتر است."

همچنين اخبار و روايات فراواني دلالت بر وجوب آن دارد كه به دو نمونه از آنها اشاره مي كنيم:

1)قال امير المومنين علی(ع): . . . الْجُمُعَةُ وَاجِبَةٌ عَلَى كُلِّ مُؤْمِن...؛ نماز جمعه بر هر مومني واجب است(10)

2)قال الباقر(ع): . . . صَلَاةٌ وَاحِدَةٌ فَرَضَهَا اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ فِي جَمَاعَةٍ وَ هِيَ الْجُمُعَة...؛ نمازجمعه نمازي است كه خداوند آن را به جماعت واجب گردانيده است(11)

وجوب عيني آن مشروط به حضور امام معصوم است.

در بعضي از روايات شرط حضور امام را ذكر نموده است. از آن جمله:

عن أَبِي جَعْفَرٍ الْبَاقِرِ ع قَالَ صَلَاةُ الْجُمُعَةِ فَرِيضَةٌ وَ الِاجْتِمَاعُ إِلَيْهَا فَرِيضَةٌ مَعَ الْإِمَام؛ نماز جمعه و اجتماع بر نماز جمعه با وجود امام واجب است(12)

از جمع اين دو دسته روايات و ادله فقهاي عظام نتيجه گرفته اند كه نماز جمعه در زمان حضور امام(ع) واجب و در غيبت امام با حصول شرايط ديگر مستحب است.

 

نماز عيد قربان و عيد فطر:

همين نحو استدلال در مورد نماز عيدين هم جاري است.

از طرفي حكم اولي نماز عيد بنا به آيات و روايات وجوب است.

"فصل لربك و انحر؛ نماز عيد را بجا آوريد و قرباني نماييد(كوثر آيه 2)و (عَنِ الصَّادِقِ(ع) أَنَّهُ قَالَ صَلَاةُ الْعِيدَيْنِ فَرِيضَة، وسائل الشيعة ج‏7 421 2 باب).

از طرف ديگر در بعضي روايات وجوب آن مشروط به حضور امام معصوم(ع) شده است كه در جمع بين اين روايات فقها به استحباب آن در زمان غيبت فتوا داده اند.

 

پی نوشت ها:

  1. الجمعه حج المساكين؛كنز العمال .ج7.ص707 ح21031
  2. بحار الانوار ج89 ص12
  3. وسائل الشيعه ج5 ص11
  4. كنز العمال ج7ص737ح21173
  5. همان ح21088
  6. اصول كافي ج3ص414
  7. كنزالعمال ح31034
  8. مسترك الوسائل ج6ص31
  9. مستدرك الوسائل ج6ص7
  10. وسائل الشيعة ج‏7 ص 297 1 باب ح4
  11. همان منبع ح1
  12. همان ح5

پایان پیام/53

نظرات

نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
ارسال

نظرات ارسال شده

سرخط خبرهای سرویس

استاد سطح عالی حوزه علمیه قم:

پیاده‌روی اربعین بسترساز اشاعه فرهنگ مهدوی در جامعه است

حجت‌الاسلام پاک‌نیا با اشاره به اینکه پیاده‌روی اربعین فرصتی است تا منتظران خود را بیش از پیش در محضر امام عصر(عج) بدانند، گفت: این موسم حسینی بسترساز اشاعه فرهنگ مهدوی در جامعه است.

اخبار برگزیده شبستان