خبرگزاری شبستان

جمعه ۲۵ آبان ۱۳۹۷

الجمعة ٧ ربيع الأوّل ١٤٤٠

Friday, November 16, 2018

اللَّهُم کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَةِ بنِ الحَسَن، صَلَواتُکَ علَیه و علی آبائِه، فِی هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِی کُلِّ سَاعَه، وَلِیّاً وَ حَافِظاً و قَائِداً وَ نَاصِراً وَ دَلِیلًا وَ عَیْنا، حَتَّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعا وَ تُمَتعَهُ فیها طَویلا" - خدایا، ولىّ‏ ات، حضرت حجّت بن الحسن، که درود تو بر او و بر پدرانش باد؛ در این لحظه و در تمام لحظات سرپرست و نگاهدار و راهبر و یارى گر و راهنما و دیدبان باش، تا او را به صورتى که خوشایند اوست، ساکن زمین گردانیده و مدّت زمان طولانى در آن بهره مند سازی

سرویس : مرکزی - زمان :   ۱۳۹۷/۴/۴ - ۱۲:۳۸ شناسه خبر : ۷۱۲۶۶۹

هنرمندانی که به درآمد اندکی قانع بودند/ به بهانه درگذشت اسماعیل حرم آبادی
خبرگزاری شبستان: صراحت لهجه و بدن نرم و منعطف بازيگر نقش سياه، به همراه شوخي هاي بكر و گزنده، سياه را به عنوان يك تيپ شيرين، ثابت و هميشگي در ذهن مخاطب ماندگار مي كنند.

خبرگزاری شبستان/اراک


چند روز پیش به صورت اتفاقی آگهی فوت مرحوم اسماعیل حرم آبادی از هنرمندان سیاه بازی و نمایش های سنتی اراک را دیدم  پیشتر نیز خبر  فوت مرحوم محمود شیر محمدی را شنیده بودم  با رفتن این مرحومین حس عجیبی به من دست داد هنرمندانی که برای مردم کارمی کردند و به درآمد اندکی قانع بودند ولی در غربت و بدون هیچ توجهی از سوی مسئولان دار فانی را وداع گفته و روی همه سیاهی ها را سیاه کردند.

 

نمایش سیاه بازی و تخت حوضی از نمایش‌های سنتی ایران است و سال‌ها مردم ما به تماشای این نمایش‌ها می‌نشستند و مورد استقبال مردم قرار می‌گرفت؛ به خصوص زمانی که حال و هوای عید می‌آمد مردم ذهنشان به سمت آن سیاه و اربابش می‌رفت که با کارها و بداهه گویی‌های خود لبخند به لبان مردم می‌آورد ولی در سال‌های اخیر نمایش‌های سیاه بازی کم‌رنگ شده است و کم‌تر پیش می‌آید که نمایش‌ها رنگ و بوی گذشته را داشته باشند.

 

در این راستا مصاحبه ای با اسماعیل مجللی از هنرمندان و پژوهشگران  هنرهای نمایشی و تعزیه خوان استان مرکزی ترتیب داده شده است؛ او ضمن اظهار تاسف از درگذشت هنرمندان فاخر استان که در انزوا به دیار باقی می شتابند گفت: ​نه تنها به هنرمندانی که سال ها زحمت کشیده اند، بی توجه هستیم، بلکه هنرشان را هم پاس نمی داریم چرا هرگز فکر نکرده ایم که اندوخته های هنری مان باید تداوم یابد و مسیری که استادان طی کرده اند، برای نسل آینده نیز هموار نگه داریم.​

 

مجللی ادامه داد:‌ در اواخر دهه 70 در یکی از روستاهای فراهان جشن عروسی به پابود و این هنرمندان که زیر نظر ابراهیم خندان فعالیت می کردند به اجرای یک نمایش تخته حوضی پرداختند و در آنجا هنرنمایی مرحوم حرم آبادی را در نقش شاهپوش دیدم سالها گذشت تا اینکه چند سال پیش متوجه شدم که این افراد مجددا در اراک به اجرای نمایش تخته حوضی خواهند پرداخت، با یک اکیپ تقریبا حرفه ای فیلمسازی به محل اجرایشان رفتیم ابراهیم خندان، شیر محمدی، سعید پناهی، اسماعیل حرم آبادی، ناصر غضنفر و....همه بودند از تک تک آنها مصاحبه گرفتم و در نهایت صفر تا صد اجرایشان را ضبط کردم پس از آن دیگر در هیچ کجا سخنی از اجرای تخت حوضی این هنرمندان نشنیدم.

 

فیلمی را هم که ضبط کرده ام همچنان بلا استفاده مانده است اما بر آن شدم که چند سطری در مورد نمایش های سیاه بازی تقدیم حضورتان کنم.

 


نمايش «سياه بازي» يكي از انواع نمايش هاي شادي آور است كه در آن از زبان «سياه» كه شخصيتي خاص تلقي مي شود، با رويكردي انتقادي و طنزآميز به موضوعات اجتماعي، سياسي، عاطفي و حتي تاريخي پرداخته مي شود. «سياه» در نمايش سياه بازي يا رو حوضي، به عنوان پرسوناژ تابع تعريف مي شود؛ زيرا سياه بودن او چندان مورد سووال قرار نمي گيرد و به صورت قاعده اي پذيرفته شده است. سياه شخصيت خود مختار است كه ظرفيت نمايش سياه بازي را بسيار بالا مي برد و به جرات مي توان گفت همه بن مايه هاي موضوعي زندگي ايراني، با ظرافت ها و برداشت هاي خاص او و با شور و نشاط بسيار، آناليز و تحليل مي شود. نقش سياه بر پايه موسيقي، كلام، حركت و ضرباهنگ بدني، بر نظم هارموني استوار و از اهميت ويژه اي برخوردار است.

 

 

نمايش هاي سياه بازي، فقط يك خط روايي دارد كه بازيگران به طور بداهه آن را پيش مي برند، به همين علت حضور ذهن بازيگر نقش سياه، همواره تاثير قابل توجهي در موفقيت گروه نمايشي در بين مردم دارد. سياه به نوعي، به عنوان نماينده مردم، از وضعيت سياسي و اجتماعي جامعه انتقاد مي كند و عملكرد حكام زورگو و ثروتمندان را به باد انتقاد و گاه تمسخر مي گيرد. صراحت لهجه و بدن نرم و منعطف بازيگر نقش سياه، به همراه شوخي هاي بكر و گزنده، سياه را به عنوان يك تيپ شيرين، ثابت و هميشگي در ذهن مخاطب ماندگار مي كنند.

 


نمایش سیاه بازی از گونه های نمایش کاملا ایرانی است که ازبطن خود مردم برخاسته بود و در جشن ها و عروسی ها یکی از پایه های اصلی این مراسمات بود و به دعوت مردم عام، هنرمندان سیاه باز به اجرای این نمایش می پرداختند و این یک دلیل بسیار مستحکمی برای قرابت ایرانیان با هنر نمایش است.

 


امروز دیگر خبری از اجرای نمایش سیاه بازی در جشن های مردمی نیست و فقط به یک یا دو اجرای جشنواره ای بسنده می شود.

 

 

 

پایان پیام/87

نظرات

نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
ارسال

نظرات ارسال شده

سرخط خبرهای سرویس

مدیر کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان مرکزی:

ما به کتاب کمک در عرصه رقابت با فضای مجازی کمک نکردیم

مدیر کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان مرکزی گفت: ما به کتاب کمک در عرصه رقابت با فضای مجازی کمک نکردیم.

اخبار برگزیده شبستان