الگوپذيري از امام موسي كاظم (ع)، بهبود بخش روابط خانوادگي است

گروه اجتماعي: الگوپذيري از امام موسي كاظم (ع) با قوت بخشيدن صبر و شكيبايي در افراد ، موجب بهبود روابط خانوادگي و اجتماعي مي شود.

به گزارش خبرگزاري شبستان، يكي از بارزترين خصوصيت امام موسي كاظم (ع) صبر و بردباري است. به طوري كه ايشان به كاظم يعني فرو برنده خشم ملقب گرديدند. با توجه به اينكه بسياري از اختلافات خانوادگي از شكيبايي و كم‌تحملي همسران ناشي مي شود. الگوپذيري از امام موسي كاظم تا حدود زيادي مي تواند موجب بهبود روابط خانوادگي گردد.

امروزه افزايش چشم و همچشمي و توقعات باعث مرور اختلافات خانوادگي شده است. برخي از همسران در مقابل مشكلات زندگي، بي‌طاقت و كم‌حوصله مي شوند و همين مسأله زمينه بروز اختلاف بين آنها را فراهم مي سازد. همسران امروزي مي توانند با الگوپذيري از امام موسي كاظم (ع) صبر و استقامت را پيشه خود سازند. در اين صورت بسياري از اختلافات خانوادگي در سايه صبر و گذشت از بين خواهد رفت.

بسياري از تنش‌هاي اجتماعي بر اثر بي‌حوصلگي ايجاد مي شود. به عنوان مثال بسياري از تصادفات رانندگي به دليل عدم رعايت حقوق ديگران و ناشكيبايي رانندگان بوجود مي آيد. در روايات آمده است كه خوش اخلاقي نيمي از ايمان است. افراد بايد كنترل بيشتري روي اعمال و رفتار خود داشته باشند و با صبر و بردباري در مقابل ناملايمات زندگي مقابله نمايند. در اين صورت حس همكاري و همدلي در جامعه افزايش مي يابد.

در زمان امام موسي كاظم (ع) عباسيان روي كار آمده بودند. آنها امام موسي كاظم (ع) را تحت فشار قرار مي دادند. به طوري كه امام موسي كاظم مدت طولاني از عمر خويش را در زندان سپري مي كردند. اين امام همام از درون زندان به هدايت مردم مي پرداختند. ايشان پيام‌هاي لازم را به ملاقات‌دهندگان خود مي دادند و سعي مي كردند از طريق آنها به تبيين احكام اسلام و انتقال آموزه‌هاي ديني به مردم بپردازند. امام موسي كاظم (ع) با صبر و تحمل عظيم خود دوران سخت اسارت را تحمل كردند و پيوسته در راه خدمت به مردم مي كوشيدند.

بازگشت به بالا

الگوپذيري از امام موسي كاظم (ع) باعث رشد عشق و محبت در جامعه مي شود

گروه اجتماعي: الگوپذيري از امام موسي كاظم (ع) با جاري ساختن مهر و محبت در روابط خانوادگي و اجتماعي بسياري از دشمني‌‌ها و كدورات‌ها را از بين مي برد. 

يكي از صفات برجسته امام موسي كاظم (ع) صبر و بردباري بود. به همين جهت ايشان به كاظم يعني كسي كه خشم خود را فرو مي برد لقب گرفتند. ايشان با صبر و شكيبايي خود از بسياري از خطاها و اشتباهات ديگران چشم‌پوشي مي كردند و همين عامل باعث جذب افراد به ايشان مي شد. 

فردي بر اثر جهل و ناداني، امام موسي كاظم (ع) را مورد اهانت قرار داد. ياران ايشان خواستند آن فرد را تنبيه كنند اما امام مانع كار آنها شد. بعد از مدتي امام موسي كاظم (ع) به سراغ آن مرد رفت و او را در مزرعه‌اش يافت. امام موسي كاظم (ع) به آن مرد گفتند: انتظار داري چقدر از اين مزرعه درآمد داشته باشي. او گفت: 100 درهم. امام موسي كاظم (ع) به او 200 درهم دادند و گفتند: 100 درهم به خاطر انتظارت و 100 درهم ديگر را صرف زندگي خود و خانواده‌ات كن. 

اين عمل بزرگوارانه امام موسي كاظم (ع) تحولي در آن مرد بوجود آورد. به طوري كه او از مريدان و ثناگويان آن حضرت شد. 

متأسفانه امروزه بسياري از افراد در اثر فشارهاي زندگي كم‌طاقت شده‌اند. اين امر باعث مي شود آنها به سرعت تحريك‌پذير و عصباني شوند. عصبانيت با برهم زدن آرامش روي فرد، او را به انواع بيماريهاي جسمي و رواني مبتلا مي كنند. علاوه بر اين روابط خانوادگي و اجتماعي او را خدشه‌دار مي سازد. با كمي گذشت و شكيبايي بسياري از اختلافات خانوادگي و كدورت ها برطرف مي شود. بردباري كدورت ها را كم‌رنگ كرده و موجب افزايش مهر و محبت بين افراد مي شود.

 رفيعي با بيان اينكه امام موسي كاظم (ع) شيفته عبادت خداوند متعال بودند، يادآور شد: امام موسي كاظم (ع) از هر فرصتي براي راز و نياز با پروردگار خويش استفاده مي كردند. ايشان بيشتر عمر شريف خود را در زندانهاي بني‌عباس سپري كردند. زماني كه هارون‌الرشيد از زندان‌بانان خود احوال مردم را جويا شد. آنها در جواب گفتند: امام موسي كاظم (ع) را در حال عبارت و سجده يافتيم و هرگز كلمه‌اي ناروا و ناشايست از ايشان نشنيديم.

 خود تأكيد مي كردند كه هرگز زير بار ظلم ستمكاران نروند. روزي فردي نزد امام آمد و گفت: من شترهايم را به هارون‌الرشيد كرايه دارم. كارم چگونه است؟ امام (ع) در جواب فرمودند: آيا انتظار نداري كه هارون تا پايان حج زنده بماند تا كرايه شتران تو را بدهد. همين قدر انتظار تو را در ظلم آنها شريك مي سازد. ايشان به عده‌اي از شيعيان كه در دستگاه بني‌عباس كار مي كردند، مي فرمود: اگر كار شما در جهت خدمت به مردم و گره‌گشايي از كار آنها باشد، مانعي نخواهد نداشت.

بازگشت به بالا

 اقدامات امام موسي كاظم (ع) در جهت رشد آزادانديشي جامعه است 

گروه اجتماعي: امام موسي كاظم (ع) با مبارزات فرهنگي عليه حاكمان وقت، آگاهي‌بخشي فكري و عقيدتي و تربيت شاگردان فراوان موجب رشد آزاد‌انديشي در جامعه شدند. امام هفتم (ع) با مبارزهاي فرهنگي خود عليه حاكم وقت، تحولات سياسي و اجتماعي زيادي به وجود آوردند.

 برنامه‌ريزي فكري و آگاهي‌بخشي عقيدتي از ديگر اقدامات مهم امام موسي كاظم (ع) بود و در دوران امام موسي كاظم (ع)، عقايد خرافي و انگيزه‌هاي نژادپرستي رواج بسياري يافته بود. ايشان با تفسير و بيان فقه، احكام و احاديث سعي در ارشاد و تربيت مردم و نشر موازين اسلامي داشتند.

بيشتر افراد از تقيه تصور حتمي دارند و آنرا دست‌كشيدن از مبارزه و سكوت و سكون تعبير مي‌كنند. در صورتي كه تقيه به معني فرهنگ رازداري است در فرهنگ شيعه، تقيه يعني در حالت مخفيانه از خود و دين اسلام دفاع كردن.

امام موسي كاظم (ع) افرادي را براي نفوذ در دربار حاكمان وقت تربيت مي‌كردند. اين افراد علاوه بر اينكه امام (ع) را در جريان اخبار دربار مي‌گذاشتند بسياري از مشكلات شيعيان را حل مي‌كردند.

امام موسي كاظم (ع) زينت‌المجتهدين يعني زينت عرصه‌هاي علمي بودند. ايشان در انتشار علوم و احاديث تلاش بسياري كردند. شيعيان به دليل اعمال فشار از جانب حكومت روايات و سخنان امام موسي كاظم (ع) را با كنايه‌هاي سيد، عبد صالح، ابوالحسن و ابوابراهيم بيان مي‌كردند. ايشان با تلاش در عرصه‌هاي علمي و فكري 272 به قولي 319 شاگرد تربيت كردند.

زماني كه امام موسي كاظم (ع) در زندان بودند رقاصه‌اي را به عنوان خدمتكار آن حضرت به زندان فرستاند. زن بسيار متحول شد و گفت من چيزي ديدم كه فقط بايد توبه و طلب مغفرت از خداوند كنم.

در مورد مهمترين خصوصيات اخلاقي امام موسي كاظم (ع) امام موسي كاظم (ع) عابدترين، فقيه‌ترين و احسان‌گر‌ترين فرد زمان خويش بودند. ايشان را هم‌پيمان سجده‌هاي طولاني و اشك‌هاي جوشان وزيران مي‌ناميدند.

وقتي هارون امام موسي كاظم (ع) را به كاخ دعوت كرد. از ايشان پرسيدند: اينجا را چه جور جايي مي‌بيني؟ امام (ع) فرمودند: كاخ سراي فاسقان است. اين ظلم‌ستيزي امام (ع) باعث شد حاكمان زمان ايشان را زنداني نمايند. به طوري كه ايشان مدت طولاني را در زندانها سپري كردند.

 بازگشت به بالا

 نفي ظلم‌پذيري ارمغان ‏دوران امامت امام موسي كاظم(ع) براي جامعه اسلامي است

 گروه معارف: عضو هيات علمي موسسه امام خميني(ره) نفي ظلم‌پذيري و حفظ روحيه عزت‌مداري را از ويژگي هاي بارز ‏دوران امامت امام كاظم(ع) دانست و بهره‌گيري از ويژگيهاي اخلاقي و اجتماعي ‏حضرت توسط كارگزاران نظام را منوط به فهم عميق و بصيرت ديني عنوان ‏كرد.‏

حجت‌الاسلام دكتر محمدرضا جباري، عضو هيات علمي موسسه آموزشي پژوهشي امام ‏خميني (ره) در گفتگو با خبرنگار شبستان با اشاره به دوران حساس امامت امام موسي ‏كاظم (ع) دو نقش عمده را براي حضرت قائل شد و به تشريح آن پرداخت و گفت: ‏بني‌عباس با شعار حمايت از اهل بيت (ع) بروي كارآمد وظيفه امام موسي كاظم (ع) در ‏قبال چنين حكومتي كه حضرت را رقيب خود مي‌دانستند حفظ ‏شيعه از خطرات و انحرافات زمان بود.

بعد علمي و ارشادي از ديگر نقش هاي حضرت در آن ‏دوران بود كه با توجه به شرايط موجود در قرن دوم هجري قمري يعني ظهور فرقه‌هاي مختلف ‏در عالم اسلامي، حضرت مي‌بايست با نگاهي تيزبين شيعه را از ميان اين بلواهاي فكري ‏نجات دهد.‏

وي اواسط قرن دوم هجري قمري يعني سال 148 را آغاز دوران امامت امام موسي كاظم ‏‏(ع) عنوان و به ويژگيهاي اين دوران اشاره كرد و اظهار داشت: عدم تدوين حديث به مدت ‏يك قرن دوره خاصي در جهان اسلام ايجاد كرده بود همچنين فرقه‌هاي متعددي در اين ‏دوران رواج و ارج گرفت و جامعه اسلامي با پرسشهاي متعددي مواجهه بود كه امام ‏موسي كاظم (ع) با پاسخ به اين پرسشها شبهات موجود در جامعه شيعي وغيرشيعي ‏را برطرف مي‌كردند.‏

نويسنده كتاب سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمه، كتاب برگزيده سال ولايت در سال ‏‏82 و كتاب برگزيده سال حوزه در سال 83 به تشريح عملكرد امام موسي كاظم (ع) در ‏دوران چهار خليفه عباسي پرداخت و تصريح كرد: در اوايل دوران خلافت منصور و هادي ‏عباسي حضرت فرصت داشت تا با مردم جامعه ارتباط مستقيم داشته باشد و در اين ‏دوران به برگزاري جلسات حديث گويي و مباحثه در منزل و مسجد پيامبر (ص) ‏مي‌پرداختند اما در دوران خلافت مهدي عباسي و هارون الرشيد ايشان با دشواريهاي ‏بسياري مواجه بودند از اين رو حضرت با تقويت شبكه وكالت و نمايندگانشان كه پيشينه ‏آن به دوران امامت امام صادق (ع) برمي‌گردد و به جبران كاهش ارتباطشان با جامعه ‏شيعي پرداختند.‏

وي نفي ظلم‌پذيري را از ويژگي هاي بارز دوران امامت امام موسي كاظم (ع) دانست و تاكيد ‏كرد: امام موسي كاظم (ع) در فرمايشات خود تاكيد داشتند كه شيعيان نه بايد ظلم كنند و ‏نه ظلم را بپذيرند. تعيين حدود فدك نمونه بارز حركت در اين مسير است، همچنين حضور ‏علي بن يقطين بعنوان يكي از اصحاب خاص حضرت در دربار خلفاي عباسي به دستور ‏امام موسي كاظم (ع) نيز براي تحقق اين سخن صورت گرفت. در حقيقت اين حضور ‏عاملي بود تا اينكه خلفاي عباسي ستم كمتري نسبت به مسلمانان داشته باشند و اين ‏تصوير نادرستي است كه بپذيريم ائمه (ع) افرادي ظلم‌پذير و دائماً در حال تقيه بودند چرا ‏كه اگر چنين ويژگيهايي در ايشان بود هرگز زنداني و به شهادت نمي‌رسيدند.‏

حجت‌الاسلام جباري حفظ روحيه عزت مداري و بيان حق و حقيقت را از ديگر ويژگيهاي ‏بارز دوران امامت امام موسي كاظم (ع) عنوان كرد.‏

وي به تبيين ديدگاه شيعه نسبت به ائمه (ع) پرداخت و اظهار داشت: نقش رهبري و ‏مرجعيت سياسي، ولايت ظاهري، هدايت و رهبري ديني و ولايت باطني نسبت به عالم ‏هستي سه نقشي هستند كه شيعه براي ائمه (ع) قائل است از اين رو تنها حضور ‏فيزيكي آنها زمينه هدايت جامعه را فراهم نمي كرد بلكه ايشان با استفاده از ولايت ‏باطني كه نسبت به عالم هستي دارند همواره روشنگر مسير زندگي مردم هستند.

در ‏دوران امام موسي كاظم (ع) به ويژه در دوران اسارت ايشان نيز چنين تاثيري زمينه هدايت ‏جامعه را فراهم كرد بعلاوه اينكه حضرت در كوچكترين فرصت با تربيت شاگردان و از طريق ‏وكلاي خود به هدايت جامعه مي‌پرداختند به طوري كه بيشترين روايات فقهي و تدوين جامع ‏احاديث مرهون دوران امامت ايشان است.

نويسنده كتاب مكتب حديثي قم از آغاز تا قرن پنجم، كتاب برگزيده كنگره آثار دين پژوهي ‏سال 83 درايت و تيزبيني امام موسي كاظم(ع)، تاكيد ايشان بر نفي ظلم‌پذيري، ‏كارگشايي كار مومنان، تاكيد بر جايگاه عقل در مساله حكومت‌داري، تاكيد بر مهرورزي و ‏دوستي با مردم را از جمله نكات آموزنده موجود در سيره حضرت براي كارگزاران نظام ‏اسلامي عنوان كرد.‏

عضو هيات علمي موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره) ادامه داد: تاكيد بر ‏نفي دنياگرايي و ترك كبير نيز بايد در نظر كارگزاران نظام اسلامي قرار گيرد چرا كه امام ‏موسي كاظم در زمينه دنيادوستي مي‌فرمايند كه هر كس دنيا را دوست بدارد خوف ‏آخرت از دل او مي‌رود و بنده‌اي كه علاقمند دنيا باشد بهره‌اي از دانش و حكمت نمي‌برد. ‏

حجت‌الاسلام جباري رعايت امانت‌داري، حمايت از مظلوم و حق‌گويي را از ديگر نكات ‏آموزنده سيره امام موسي كاظم (ع) براي كارگزاران نظام اسلامي دانست و تصريح كرد: ‏هر زمان امانتداري در مسئولان نظام افزايش يابد مردم نيز به آن نظام راغب مي‌شوند ‏همچنين با توجه به فرمايش امام موسي كاظم (ع) كه نجات واقعي در تبعيت از حق ‏است كارگزاران نظام اسلامي با تاكيد بر حق‌گويي مي‌توانند موجبات نجات جامعه ‏اسلامي را فراهم كنند.

وي خاطرنشان كرد: تمامي ويژگيهاي اخلاقي و رفتاري امام موسي كاظم (ع) زماني توسط كارگزاران نظام اسلامي ‏قابل اجراست كه پيروي از اين اصول از روي بصيرت و فهم ‏عميق به دين انجام شود.‏

 بازگشت به بالا

 مشكات هدايت (1) // مساوات و برابري سيره‌ي عملي امام موسي كاظم (ع)‏

گروه معارف: مساوات و برابري سيره‌ي عملي امام هفتم (ع) است كه براي تمام ‏مسلمانان يك حجت شرعي درس‌آموز مي‌باشد.‏

خبرگزاري شبستان: در حديثي در كتاب اصول كافي جلد پنج صفحه 166 درخصوص ‏ويژگيها و خصلتهاي امام موسي كاظم (ع) آمده كه هنگامي كه ميوه‌ها مي‌رسيد امام به ‏اصحاب خود دستور مي‌دادند آنها را ببرند و بفروشند و هر روز همه مسلمانان ميوه ‏موردنياز خود را از بازار تهيه كنند.‏

سيره عملي اهل بيت (ع) مانند گفتار آنها براي مسلمانان حجت شرعي و آموزنده‌اي ‏است، براساس اين حديث امام موسي كاظم (ع) به مسلمانان دستور داده بودند احتياجات خود ‏را مانند همه مسلمانان روز به روز تهيه كنند روزي كه آن جنس در بازار زياد بود و همه ‏مسلمانان مي‌توانستند آن جنس را تهيه كنند براي امام و خانواده‌هاي آن حضرت تهيه ‏مي‌كردند و روزي كه آن جنس در بازار نبود امام و همه مسلمانان از آن ميوه و ‏جنس استفاده نمي‌كردند اين كار سيره‌ي هميشگي امام (ع) بود.‏

امام هفتم (ص) اصرار داشتند مثل همه مسلمانان زندگي كنند و در خورد و خوراك هيچ ‏امتيازي بر ديگر مسلمانان نداشته باشند شرعاً هيچ اشكالي نداشت كه امام از ملك ‏شخصي خود در طول سال بهره‌مند باشد اما آن حضرت به اين امكان مشروع هم رضايت ‏نمي‌دادند.‏

در بينش الهي امام موسي كاظم (ع) فرزندان مسلمانان با فرزندان خود آنها فرقي ‏نداشتند.‏

 بازگشت به بالا

مشكات هدايت (2)// مساوات و برابري سيره‌ي عملي امام موسي كاظم (ع) ‏

گروه معارف: شيعيان امام موسي كاظم (ع) بايد در مسيري گام بردارند كه رفتارشان متناسب با آن ‏حضرت باشد و اگر قدرت اين مقدار مواسات را ندارند حداقل از احتكار و گران‌فروشي در ‏معامله پرهيز كنند.‏

خبرگزاري شبستان: در حديثي در كتاب اصول كافي جلد پنجم صفحه 166 درخصوص ‏ويژگيها و خصلتهاي امام موسي كاظم (ع) آمده كه هنگام رسيدن ميوه‌ها، امام ‏به اصحاب خود دستور مي‌دادند همه آنها را برده و بفروشند و هر روز همه مسلمانان ميوه ‏موردنياز خود را از بازار تهيه كنند.‏

سيره عملي اهل بيت (ع) مانند گفتار آنها براي مسلمانان حجت شرعي و درسي آموزنده است، ‏مسلمانان زماني از شيعيان واقعي امامان محسوب مي‌شوند كه از آنها در همه زمينه ها ‏پيروي كنند و دستورالعملهاي آنها را بكار بندند و اگر در عمل و گفتار متفاوت عمل شود، ‏به نتيجه‌ي مطلوب نخواهند رسيد.

براساس اين حديث امام موسي كاظم(ع) به ‏مسلمانان دستور داده بودند احتياجات خود را مانند همه مسلمانان روز به روز تهيه كنند و ‏روزي كه اجناسي در بازار زياد بود و همه مسلمانان مي‌توانستند آن جنس را تهيه كنند ‏براي امام و خانواده‌هاي آن حضرت هم تهيه مي‌كردند و روزي كه آن جنس در بازار نبود ‏امام و همه مسلمانان از آن ميوه و جنس استفاده نمي‌كردند.

امام هفتم (ع) همچون ساير ائمه اصرار داشتند همانند همه مسلمانان زندگي كنند و در خورد و خوراك هيچ ‏امتيازي بر ديگر مسلمانان نداشته باشد شرعاً هيچ اشكالي نداشت كه امام از ملك ‏شخصي خود در طول سال بهره‌مند باشند اما آن حضرت به اين امكان مشروع هم رضايت ‏نمي‌دادند.‏

در بينش الهي امام موسي كاظم (ع) فرزندان مسلمانان با فرزندان خود آنها فرقي ‏نداشتند.‏

اين در واقع اوج مواسات با ساير مسلمانان است كه امام (ع) رعايت مي‌كردند و با وجود اينكه ايشان امام ‏مسلمانان بودند اما حاضر نبودند در اموال شخصي خود به گونه‌اي تصرف كنند كه با ساير مسلمانان همساني داشته باشد.‏

شيعيان امام موسي كاظم (ع) بايد در اين مسير گام بردارند و رفتار خود را متناسب با آن ‏حضرت كنند و اگر قدرت اين مقدار مواسات را ندارند لااقل از احتكار و گران‌فروشي در ‏معامله پرهيز كنند.‏

گران فروشي و كم فروشي از آفات كسب حلال است كه دوستان امام كاظم بايد از اين ‏نوع اعمال پرهيز كنند.

اين چنين پولي كه با مكر و حيله و ترجيح دادن خود به ديگران به دست آمده صرف باطل و ‏هوي و هوس مي‌شود و ظلمت و محروميت و ناداني را به همراه خواهد داشت در اين ‏روايت ترجيح دادن ديگران بر خود، مواسات، گذشت، يكرنگي و دوستي ميان مسلمانان ‏به آنان توصيه شده است.‏

بازگشت به بالا

 دوران امامت امام موسي كاظم (ع) عصر شكوفايي دانش بود

گروه اجتماعي: در زمان امام موسي كاظم (ع) شخصيتهاي بسياري پا به عرصه علم و دانش گذاشتند.

به گزارش خبرگزاري شبستان، آيت‌الله علي منفرد نظري استاد حوزه و دانشگاه، در پاسخ به اين سوال كه در دوران امام موسي كاظم (ع) تا چه اندازه علم و دانش با روح آزاد‌انديشي رشد كرد، گفت: ولادت امام موسي كاظم (ع) در زماني اتفاق افتاد كه حكومت امويان رو به ضعف نهاده بود و عباسيان مشغول سركوب آنها بودند. 

وي در ادامه افزود: اين زمان فرصت مناسبي بود كه دانشمندان از يك موقعيت ويژه‌اي برخوردار باشند و باعث گسترش علم و دانش در آن عصر شوند. 

آيت‌الله منفرد اظهار داشت: امامت امام موسي كاظم (ع) از سده 148 آغاز شد و تا سال 183 يعني به مدت 45 سال به طول انجاميد. 

وي تصريح كرد: به دليل ارادت مهدي عباس به خاندان پيامبر (ص) در زمان حكومت ايشان، شيعيان توانستند بيشتر به اهل بيت نزديك بشوند و با آنها ارتباط برقرار كنند.

 وي در پايان گفت: در زمان امام موسي كاظم (ع) شخصيت هاي علمي بسياري پا به صحنه علم و دانش گذاشتند و تعداد آنها روز به روز بيشتر شد.

بازگشت به بالا

.Copyright © 2007 Shabestan News Agency, All rights reserved