علي مسعودنيا

فرهنگی: ترجمه شعر روشمند نیست و هر مترجمی با بی برنامگی و بر اساس مد و نبض بازار مجموعه اي را که می پسندد ترجمه می کند.

علی مسعود نیا، شاعر به خبرنگار شبستان گفت: به عقیده من نه تنها شعر بلکه کل ادبیات در حین ترجمه روح زبان مبدا را از دست می دهدحتی اگر داستان ترجمه شود لحن اصطلاحات و روح آن در ترجمه از دست می رود چرا که مترجم مجبور است متن اصلی را به فرهنگ زبان مقصد انتقال دهد.

وی ادامه داد: وضعیت شعر بدتر از وضعیت داستان است چون شخصیت پردازی و روایت ندارد بنابراین تنها راه ترجمه شعر این است که بازسرایی شود و بازی های زبانی و آرایه های ادبی با زبان مقصد شبیه سازی شوند.

مسعودنیا اضافه کرد: حتی بازسرایی هم شعر را به طور کامل به زبان مقصد انتقال نمی دهد بلکه صرفا خوانشي است که ترجمه از شعر آمریکایی، ایتالیایی یا دیگر زبان ها ارائه می کند مگر موارد خاصی که شعر بری از آرایه های ادبی باشد و زمينه وسیع فرهنگی در زبان مبدا نداشته باشد.

این شاعر درباره ملاک انتخاب مجموعه شعر برای ترجمه اظهار داشت: درحال حاضر ملاک انتخاب نبض بازاراست. اشعار "نسل بیت" مد شده و این شاعران در شعرشان کارهای محیرالعقول انجام می دهند و شرایط فعلی جامعه ما این است که این رفتارها را می پسندیم بنابراین بازار پر از ترجمه اشعار "براتیگان" و "بوکوفسکی" می شود همان طور که در گذشته آثار سورئالیستی و یا آثارمدرن در بازار فروش مد شد.

مسعود نیا با بیان اینکه ملاکی برای انتخاب شعر وجود ندارد، تاکید کرد: انتخاب مجموعه شعر می تواند روشمند باشد و مترجم قله های شعر هر کشور را در زبان های مختلف ترجمه کند و درکنار آن حتما مقدمه مفصل لازم است تا شاعر به خوبی معرفی شود وگرنه آن مجموعه ارزش ندارد. همچنین بهتر است متن اصلی در کنار ترجمه منتشر شود تا حق مطلب بهتر ادا شود و کسانی که با زبان اصلی آشنا هستند بتوانند بین ترجمه و متن اصلی مقایسه کنند.

این شاعر درباره کیفیت مجموعه اشعار ترجمه شده است، افزود: ترجمه محصولی تابع فرهنگ است و چون وضعیت فرهنگ را مساعد ارزیابی نمی کنم ترجمه ها را هم چندان دلپذیر نمی دانم.

وی ادامه داد: در حال حاضر مترجمان تازه نقسی در این عرصه وارد شده اند که اکثرا شاعر هستند و چون در گذشته معمولا ترجمه شعر در تسخیر مترجمانی بود که از شعر چیزی نمی دانستند چشم انداز ترجمه شعر را مثبت ارزیابی می کنم.

مسعودنیا تاکید کرد: مشکل اصلی در ترجمه شعر بی برنامگی مترجمان است هر کس از هر جا می خواهد مجموعه شعری ترجمه می کند و گزینشی عمل نمی شود. به عقیده من یکی از ملاک های مهم برای ترجمه شعر این است که در کل ادبیات جهان شاعران تاثیر گذار و تثبیت شده ای را انتخاب کنیم که ارزش ترجمه داشته باشند.

وی تصریح کرد: بسیاری از شاعران مطرح جهان نادیده گرفته شده اند و یا تنها از روی رفع تکلیف و سردستی و سلیقه ای ترجمه شده اند. مترجم باید بداند چه چیزی ترجمه می کند و از ترجمه چه می خواهد.

این شاعر اظهار داشت: من کسی را که مترجم و شاعر است برای ترجمه شعر مناسب تر می دانم. بايد بعد شاعری به بعد مترجمی بچربد. شاعر می تواند شعری را ترجمه کند و بعد از آن درباره اصلاح كلمه ها و ترجمه با مترجمی مشورت کند تا کار موفق از آب درآید.

مسعود نیا افزود: در حال حاضر تولید شعر بسیار بالاست. از هر سه نفر یک نفر شاعر است و کتاب دارد اما ترجمه شعر و تولید شعر دو جریان متفاوت است که موازی با هم حرکت می کنند هر چند ریشه های یکسانی دارند.

این شاعر در پایان تصریح کرد: هر وقت با کثرت شاعری روبرو می شویم به این دلیل است که شاعری را کار ساده ای تلقی می کنند. خلاقیت در کار شاعری کار چندان ساده ای نیست و مطالعه وسیع بر روي ادبیات کلاسیک و معاصر و ادبیات جهان را لازم دارد.

پایان پیام/